Met tranen in ogen richting zwarte gat

(Door Edward Swier)

HILVERSUM (GPD) – Slechts een gaashek scheidt heden en verleden. Links de kantoren, modern en wit. Groots en onpersoonlijk. Maar, vol bedrijvigheid, strakke pakken en dikke bankrekeningen. Aan de andere kant zijn de dagen geteld. Nog een maandje staan de, soms wat smoezelige, stallen op het Hilversumse drafcentrum. Daarna valt, het gedreun van bulldozers en draglines ten spijt, een diepe stilte. Een sportieve stilte die nu al voelbaar is.

Er is in zijn stal plek voor 38 paarden. Maar die staan er reeds jaren niet meer. Sinds Manus Bouwhuis het, vanwege een bedrijfsongeluk, rustig aan moet doen, dunde de levende have uit. En sinds de Hilversumse toptrainer en puike pikeur van weleer besloot er definitief een punt achter te zetten, raakte zijn stal leger en leger. ,,Er staan nu nog zeven paarden, acht soms. Het is stil. Triest. Je merkt het aan de beesten. Gooide ik vroeger de stal open, dan was het een gebrul van jewelste. Nu hoor je ze amper. Ze voelen het einde naderen. Solly, die goeie hond, ook. Alleen de vogels vinden het mooi. Die hebben bezit genomen van de lege stallen”.

De eerste van vele stiltes valt. Gepluk aan zijn kin, een grimas op het gelaat. Manus Bouwhuis heeft het er moeilijk mee. Voor velen was ‘de achterkant van het sportpark’ hun tweede huis. Of veel meer dan dat. Een enkeling sliep er af en toe. Bouwhuis dacht er tot in lengte van jaren te zitten. Hij verhuisde nota bene drie jaar geleden naar een straat die op steenworp afstand ligt.

Hij overleefde een faillissement, wilde hoe dan ook doorgaan. Zelfs al kon hij er na een ongeluk begin jaren negentig – toen hij bij het binnenrijden van de stal door een driest jong paard tegen een staldeur werd gekwakt, waarbij hij zijn linkerhand nagenoeg verbrijzelde – slechts nog beperkt zijn inzet leveren. Maar nu is het afgelopen. De paarden moeten plaats maken voor een complex van sportgigant Nike. Op 26 oktober wordt de laatste koers verreden.

GOUDEN HELMEN

Bouwhuis begon, nadat hij als leerling-pikeur al in 1961 tot Nederlands kampioen was gekroond, twee jaar later voor zichzelf. Het waren de mooie jaren. ,,Ik had succes. Daardoor gaven steeds meer eigenaren hun paarden bij mij in training. Klanten die we nu nog steeds hebben. De Gouden Zweep, de Sweepstakes, het Van Wickevoort Crommelin Memorial, op de Derby na heb ik alle grote koersen gewonnen. In 1978 en ’79 werd ik kampioen bij de beroepspikeurs. Na een strijd op leven en dood pakte ik de gouden helm. Had ik ’s middags al vier koersen op Nootdorp gewonnen, maar om punten te verzamelen, snelden we dan nog gauw naar Wolvega. Dat kon toen nog. Twee koersprogramma’s op één dag. Er waren paarden zat.”

Minstens zo mooi als het koersen vindt Bouwhuis de dagelijkse omgang met de paarden. ,,Als je er geen liefhebberij in hebt, loop je hier natuurlijk niet zeven dagen in de week rond. De omgang met die beesten, prachtig. Al heb je niet één vriend meer, de paarden zijn er altijd voor je”.

Zelden of nooit ging hij op vakantie. ,,Maar begin november ben ik veertien dagen weg. Met het vliegtuig. Naar de zon. Ik wil het allemaal even vergeten, het is een hard gelag. Mijn levenswerk, zomaar weg. Ik slaap al zes weken slecht, gebruik homeopathische druppeltjes om wat kalmer te worden. Maar het blijft spoken. En hier word je ook niet vrolijker. Je merkt aan alles dat het einde nadert. Maar als de bulldozers hier de boel neerhalen, hoef ik dat niet te zien”.

De stal die straks als eerste sneuvelt, omdat er een uitvalsweg voor de slopers moet komen, is uitgerekend die van Bouwhuis. De stal is van de paardensportvereniging Hilversum (PSH) en wordt verhuurd aan de Marly BV, een bedrijfje dat behalve Bouwhuis onder andere diens zoon Martin en dochter Manon op de loonlijst heeft staan. ,,Voor die twee vind ik het nog het meest triest. Sinds ik met m’n hand zit, nemen ze veel van mijn taken over. Martin wilde ook pikeur worden”. Dochter Melinda, succesvol amatrice, trok eerder haar conclusies. Zag voor zichzelf geen toekomst in de drafsport en stopte.

Toen de kantoren oprukten, voelde ook Bouwhuis het einde naderen. ,,We raakten steeds meer ingesloten. Maar er was een huurcontract tot 2021. We hoopten in ieder geval de volgende eeuw nog te halen. Maar tegen het kapitaal kan je niet op hè”. Bouwhuis, toch niet een grote vriend van de bestuurders, is ervan overtuigd dat de Paardensportvereniging Hilversum zich niet heeft laten afschepen.

FAILLISSEMENT

De Stichting Nederlandse Draf- en Rensport wilde geld zien. ,,Er was een schuld van achteenhalf miljoen, nog van de bouw van de nieuwe totohal. De NDR zat zelf krap, wilde plots het geld van de lening terug hebben. Ze hadden Hilversum ervoor willen opofferen. We hadden hoe dan ook het einde van het jaar niet gehaald. Gelukkig dat ze in Den Haag en de gemeente hier Nike niet kwijt wilden. Daardoor zijn we er nog redelijk uitgesprongen”.

Dertig miljoen gulden moet als pleister op de wonde dienen. Fred de Zoete, bestuurslid van de PSH, weet dat euforie ongepast is. ,,Tevreden met de afhandeling? Dat kunnen wij niet zijn. We hebben het mes op de keel gehad, zijn in een netelige positie gemanoeuvreerd. Nee, tevreden mogen wij niet zijn”.

Ook De Zoete heeft paardjes. Toch blijft er altijd zoiets als wij (de pikeurs en trainers) en zij; de bestuurders. Bouwhuis: ,,Ik ben in al die jaren misschien tien keer boven geweest”. Hij bedoelt: de sociëteit van de PSH, op de bovenste verdieping van de totohal. Waar onbeperkt drank wordt geschonken, toastjes worden geserveerd en een haast ondoordringbare blauwe sigarenwalm hangt. Waar ook de beslissingen worden genomen. ,,Wij werden eigenlijk nooit ergens bij betrokken”.

Bouwhuis is voorzichtig, mild haast. Hij houdt zich in. ,,Bij de NDR zaten kopstukken die zoveel geld verdienden dat je je afvroeg of dat nou nodig was. En of ze die centjes eigenlijk wel waard waren”.

Crisismanagers wisten de crisis niet te voorkomen. Bouwhuis, in 1992 en 1993 nog nationaal kampioen op de kortebaan, zag het met lede ogen aan. De foto’s uit de hoogtijdagen, zoals met Olaf Pride en Rony W, die liefst achttien koersen op rij won, zijn vergeeld. ,,Het gaat slecht met de drafsport, de boel vergrijst”.

PLUMPUDDING

,,Toen het hier precies volgens de regeltjes moest, begin jaren tachtig, zakte het als een plumpudding in. Ze wilden de bookmakers van de baan weren, joegen verwoed op die knapen. Speelde je vijfhonderd piek bij een bookie, dan zette hij nog eens 250 extra bij de totalisator. Dat gaf dus omzet. Omdat er nu nog maar weinig gespeeld wordt, valt er niks meer te winnen. Zet jij honderd gulden winnend op een paard, dan geeft dat beest nog maar 1,10. De grote spelers houden hun knip gesloten, spelen liever op een boks- of tennispartij. Of de toto”.

De NDR is bezig met een nieuwe wedgigant, Errel. Maar het bedrijf schijnt niet van onbesproken gedrag te zijn. En blijft dus nog even afwachten of het wel tot een contract komt. Een verdere verlaging van de prijzengelden dreigt sowieso. ,,Als dat er doorkomt, zou dat wel eens de doodsteek kunnen zijn.”

Hij schudt maar weer eens het hoofd. Hier zit een man die het, voor velen slechts spreekwoordelijke, zwarte gat levensecht ziet naderen. Hij heeft niks meer om handen. Zijn zoon maakt zich zorgen: ,,Pa kan nog geen half uur stilzitten”. Een job zal hij, weet Bouwhuis senior, niet meer vinden. ,,Ik ben 56, heb die slechte hand”.

,,Misschien ga ik op zondag wel naar de koers in Duitsland. Een lekker hapje eten, volop sfeer, geen entree”. Wellicht zal hij af en toe aanwippen in het wedkantoor, dat waarschijnlijk naar de Hilversumse Admiraal de Ruijterlaan verhuist. Om er bij te kletsen met oude bekenden. ,,Het wordt heel moeilijk. Het is hier nu al rustig. We lopen ons stierlijk te vervelen. Echt, ik ben bang dat ik met mijn kop tegen de muur loop”.

Voor De Gooi-en Eemlander, 25 september 1997

Advertisements

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Drafsport

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s