Tour soms niet meer dan een circus

Op Passage du Gois wijkt de zee ook nu weer even voor het peloton

(Door Edward Swier)

DEN HAAG/PASSAGE DU GOIS (GPD) – ,,De Tour is een circus. En wij zijn de clowns.” Leon van Bon was er op 5 juli 1999 duidelijk over. Dat de Tourdirectie het peloton die dag over de Passage du Gois durfde te sturen, was een schande. Gekkenwerk. Het was weliswaar eb geworden in de Vendée, de zee was geweken voor de voortjagende renners, maar daarmee mocht het glibberige keienpad toch nog echt geen weg heten. Het was er groen van de alg, spiegelglad. Wie viel, lag tussen de kreeftjes en het wier. Als je probeerde te remmen, schoof je onderuit. ,,Het was absurd, droeg niks bij aan een mooie wedstrijd”, zegt Van Bon nu.

Wie verzint er dat hij een voortjagende horde, op jacht naar sportief succes, over een slechts drie meter brede strook algen stuurt. Het was je reinste idiotie. Zelf bleef Rabobank-renner Van Bon destijds ternauwernood op de been op de ‘weg’, die een uurtje daarvoor nog door zeewater aan het zicht onttrokken was. ,,Ik viel half, stond toen al bijna stil. Maar het was hoe dan ook meer geluk dan wijsheid, want het leek alsof je op ijs stond.”

Om hem heen vielen ze bij bosjes. Letterlijk met tientallen tegelijk. Van Bons ploegmaat Marc Wauters kneusde zijn ribben en werd de eerste uitvaller van een Tour, die na drie dagen al in een plooi viel. Voor een handvolTourfavorieten was na de Passage du Gois – de Tour was nog geen driehonderd kilometer onderweg – de lol er al af. Alex Zülle, Ivan Gotti, Christophe Rinero en Michael Boogerd vielen én verloren die middag door de opstopping op het smalle, met schelpdieren bezaaide pad ruim zes minuten én hun ambities voor het klassement.

Lance Armstrong bleef wel op de been en legde er, achteraf bezien, de basis voor zijn eerste Tourzege.

Armstrong had de rit tussen Challans en Saint-Nazaire een maandje voor de Tour verkend. Maar ook Van Bon kende de gevaren. Wist dat hij vrijkaartjes voor het circus had, dat hij geacht werd er op te treden. In 1993 was de Tour immers ook al over de zeebodem gestuurd, ook toen vielen er slachtoffers. ,,We waren door de ploegleiding gewaarschuwd. Bovendien, als je gezond verstand hebt, weet je dat een weg die het grootste deel van de dag onder water staat heel glad zal zijn.”

Verstand. Het is juist dat wat altijd zou moeten zegevieren. Maar te vaak kiezen organisatoren voor het spektakel. Van Bon, twaalf jaar na die bewuste Tour nog altijd coureur, kent de afwegingen. ,,Wielrennen is natuurlijk allang niet meer alleen een wedstrijd tussen renners. Het is veel meer dan dat geworden.” De financiële belangen zijn groot, er moet op alle fronten gescoord worden. ,,Ik snap die afwegingen heus wel. Ze mogen van mij ook best wat spektakel zoeken, als het maar niet ten koste van de renners gaat.”

Over een dergelijk weggetje als de Passage du Gois, een aan de getijden blootstaand dijkje tussen het eiland Noirmoutier en het vasteland van de Vendée, moet je geen wielrenners willen sturen. Laat dat over aan strandjutters,mosselrapers en wadlopers. Aan toeristen zonder haast. Maar wielrenners zou je het leed moeten besparen.

Toch gaat de Tour er dit jaar weer overheen. Sterker, de organisatie maakt er nog mooie sier mee ook. De Ronde van Frankrijk van 2011 start nota bene op de 4,5 kilometer lange Passage, de foto’s en tv-beelden zullen zaterdag 2 juli de hele wereld over gaan. Alsof de flinke valpartijen uit 1993 en 1999 verheerlijking verdienen.

Het is schaamteloos. En daarom juist ook zo’n karakteristieke beslissing van de Tourdirectie. De bazen van organisator Amaury Sport Organisation (ASO) kunnen zich veel, zo niet alles, permitteren. Wie zich – zowel als renner, ploeg of organisatie – niet confirmeert aan de beslissingen van de ASO-bestuurders, heeft in de wielerwereld vrijwel geen leven. Want niet deelnemen aan de Tour de France betekent ook geen status. En dus laten renners het zich altijd maar welgevallen. Zo nu en dan wordt er geprotesteerd, maar meestal slikken de coureurs zich in de routes die ze voorgeschoteld krijgen. Ook dit jaar.

Dat de Tour de France van 2011 in de Vendée start, is overigens niet zo vreemd. De wielergekke regio timmert aan de weg, hoopt dankzij de Tourbeelden in de komende dagen voor de daaropvolgende jaren toeristen te trekken. Na een eerste Grand Départ in 1976 heeft de Vendée sinds de jaren negentig de smaak te pakken. Met tussenpozen van zes jaar – in 1993, 1999 en 2005 was de Tourstart ook al in Vendée – wordt de regio voor vele miljoenen euro’s over het voetlicht gebracht. Om een onuitwisbare indruk te maken worden de mooiste plekjes opgezocht, en het schiereiland Noirmoutier behoort daar zeker toe.

Om het eilandje weer te verlaten, is de Passage du Gois de snelste verbinding met het vasteland rond Challans. Toen in januari 2010 werd onthuld dat de Tour van 2011 in de Vendée, en meer precies bij de Passage du Gois, zou starten, kwam er direct een stroom van protesten. Renners die in 1999 nog keihard op de steentjes waren gestuiterd, die zich glibberend en glijdend over de door algen overwoekerde strook hadden geknokt, kregen er ruim tien jaar later opnieuw een knauw van. Ze waren toen niets waard, en zijn het nog steeds niet. Alles moet wijken voor het spektakel.

Leon van Bon, nota bene nu herstellend van een heupbreuk: ,,Ik vind het wel een vrij absurde actie om er als Tour weer terug te keren. Van die klimmen in de Ronde van Italië over grindweggetjes kun je het nut nog zien, maar een weg die sowieso spek- en spekglad is, dat draagt toch niks bij aan een mooie wedstrijd. Het is een attractie, meer niet.”

Het moet gezegd worden, de Tourdirectie maakt er dit jaar wel een aanzienlijk minder gevaarlijke operatie van. De Tour start dit jaar niet met een proloog, maar met een rit-in-lijn. Het peloton zal op 2 juli en groupe, geneutraliseerd, vanaf de Passage du Gois vertrekken. Als er iemand valt, wordt er gewacht. Dat stemt Van Bon wel wat milder. ,,Dat gebeurt wel vaker, dat een organisatie vanwege het beeld daarvoor kiest. In Milaan reden we bij de start van Milaan-San Remo ook altijd in colonne met z’n allen een stuk over 120 tramrails. Als je daar in volle koers overeen gaat, zou het ook mis gaan.” Toch getuigt het van weinig compassie met de renners. Maar daar is de Tour ook niet voor bedacht, zullen ze bij de ASO zeggen.

Geschreven voor de GPD-kranten op 22 juni 2011

Advertisements

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Wielrennen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s